Van’da yaşayan genç nüfus, yıllardır “ekmek parası kazanırım” derdiyle gurbet ellerde çalışıyor. Küçük yaşta inşaat sektöründe ya da çiftçilik yaparak hayata 1-0 geride başlayan bu gençler, yıllardır Van’da iş bulma ümidiyle bekleyişlerini sürdürüyor.
Hayata tutunmak için günün erken saatlerinde kalkıp, inşaat ortamında o soğuk havada, o ince elbiselerle titreye titreye iş başı yapmak ne kadar zor, bunu en iyi onlar biliyor. Günün yevmiyesini çıkarmak ve ailesine üç kuruş fazla para gönderebilmek için aylarca çalışıyorlar.
Ama bu sadece bununla da kalmıyor… Her yıl onlarca genç, inşaattan düşerek hayatını kaybediyor.
Bu artık sadece bir ekmek savaşı değil, bir hayatta kalma savaşıdır.
İş fırsatlarının kısıtlı olduğu Van’da bugün 1 milyon 120 bin 882 insan yaşıyor.
Lafa gelince “Van büyükşehirdir” diyebiliyoruz.
Peki bu kentte yüzlerce eksik, el atılması gereken binlerce sorun varken hâlâ sadece cebini düşünen kaç kişi var, hiç merak ediyor musunuz?
Neden hâlâ kalıcı bir çözüm bulunamıyor?
Son 5 yılda yaklaşık 308 bin 866 kişi Van’dan başka illere göç etti. Van, en çok göç veren iller arasında yer aldı.
Aslında bu tablo her şeyi açıkça ortaya koyuyor.
Van’da düzenini kurmuş, çevresi tarafından tanınan, vasıflı kişilerin alanı hâline gelen kent merkezi yıllardır bu düzeni koruyor.
Kendileri yiyip, kendileri oynatıyor. Buna ses çıkaran olmayınca da servetlerine servet katıyorlar.
Van’da yaşayıp da inşaat ortamını görmeyen var mı?
Van’da yaşayan neredeyse her genç, hayatının bir döneminde inşaatta çalışmıştır. Ailenin maddi durumu el vermeyince, “herkes çalışmalı” anlayışıyla çocuklar soluğu inşaat ortamında alıyor.
Van’da yaratılacak iş alanları, istihdama katkı sağlayacak projeler ve üretime dayalı çalışmalarla bu senaryoya artık az da olsa “dur” demek gerekiyor.
Basında sık sık şu başlıkları okuyoruz:
“Vanlı genç inşaattan düşerek hayatını kaybetti.”
Bunun kader olmaktan çıkması gerekiyor. İnsanların evinden, şehrinden ayrı kalmaması, daha da önemlisi bu ölümlerin önüne geçilmesi için yetkililerin iş fırsatlarını ve istihdamı artırmaya yönelik somut adımlar atması şart.
Bunun için gerçekten çalışan, Van’ı düşünen kaç kişi var?
Şu ana kadar Van’da bu yönde güçlü bir önlem alındığını ya da kalıcı iş fırsatları sunulduğunu ne yazık ki göremedik.
Van Valisi ve Van Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Sayın Ozan Balcı, elinden geldiğince bir şeyler yapmaya çalışıyor. Şehrin dört bir yanında yürütülen çalışmalar var. Ancak istihdam ve gençleri Van’a bağlayacak projeler yok denecek kadar az.
Mevcut gençler hâlâ şehir dışına gidip çalışıyor.
Yedi-sekiz ay, bazen bir yıl boyunca evlerini göremiyorlar.
Bunu tamamen ortadan kaldırmak zor olabilir.
Ama bunun için yapılan güçlü ve kalıcı çalışmaları da henüz görebilmiş değiliz.
Gençlerin en sık dile getirdiği söz ise şu:
“Van’da fabrikalar kurulsun, biz de kendi memleketimizde çalışalım, akşam evimize gidelim. İş fırsatı sunulmuyor. Sunulan işler ve verilen ücretler ise gülünç. Ne yapalım, geçinemiyoruz. Bizlere yine gurbet yolu görünüyor…”